فیوز فشنگی

تاریخ: 16 مرداد 98

Share on twitter
Share on telegram

نامه‌ای به آقایان دست به فیوز!

سلام به همه آقایان دست به آچار خانواده! علی الخصوص پدران عزیزی که هم اکنون در حال تعمیر فیوز فشنگی منزل خود، فاتحه خواندن برای جسد تکه تکه شده فیوز فشنگی تازه درگذشته، تعویض فیوز فشنگی پوکیده شده یا تکاپو و سرچ برای پیدا کردن علت داغ شدن فیوز فشنگی هستند. اینجا همان جایی‌ست که شما دنبالش می‌گردید عزیزان! همراه ما باشید!
فیوز فشنگی

پدران عزیز از آنجا که می‌دانم آشنایی شما با فیوز عزیز یک آشنایی دیرینه است (از همان لحظه که توسط ادیسون اختراع شد)، توضیح مفصل درباره فیوز، کارکرد و انواع آن را می‌سپارم به مقاله خواندنی «هر آنچه باید درباره فیوز برق بدانید!» و اکتفا می‌کنم به ارائه یک تعریف ساده و نام بردن انواع مهم فیوزها :

فیوز برق چیست؟

فیوز ، جز حفاظتی و مهم از مدار الکتریکی (و همچنین الکترونیکی) است، که از ورود بار اضافی به مدار جلوگیری می کند؛ یعنی اگر جریان ورودی از جریان نامی فیوز (جریانی که بر روی آن درج شده) بیشتر باشد، جریان حامل بارهای نامتقارن یا جریان اتصال کوتاه باشد، فیوز جریان را قطع می‌کند تا به وسایل آن مدار برقی آسیب نرسد.

انواع فیوز برق (از نظر ساختار):

فیوز ذوب شونده

فیوز فشنگی یا پیچی

فیوز مینیاتوری

فیوز بکسی

فیوز فشاری

فیوز شیشه‌ای (کارتریج)

فیوز تیغه‌ای (کاردی)

فیوز اتوماتیک (آلفا)

و حال شروع می‌کنم به توضیحی که درباره فیوز فشنگی برایتان نوشته‌ام:

فیوز فشنگی چیست و چطور کار می‌کند؟

فیوز فشنگی (که متخصص‎ها به آنLS  می‎گویند) یک فیوز از نوع ذوب‎شونده (معمولی) است. فیوز فشنگی قدرت قطع کمتری دارد و برای مدار برق‎های خانگی طراحی شده است. این نوع فیوز از سه بخش مهمِ کلاهک، مغزی یا فشنگی و پایه فیوز تشکیل شده است. فیوز فشنگی ، مانند فیوزهای مینیاتوری و اتوماتیک، دارای یک ورودی و یک خروجی جریان است. مغزی فیوز روی پایه و کلاهک هم روی مغزی قرار می‎گیرد(به همین سادگی!).

اجزای فیوز فشنگی :

  • کلاهک فیوز فشنگی : کلاهک، که معمولاً از جنس چینی است، قسمت جداشدنی سر فیوز است که فشنگ فیوز درون آن قرار دارد. پولک رنگی که شدت جریان نامی فیوز را مشخص می‎کند، معمولاً زیر شیشه‎ای که روی کلاهک قرار دارد تعبیه می‎شود.
  • فشنگ یا مغزی فیوز: قسمت اصلی فیوز است که در صورت عمل‎کردن فیوز باید تعویض یا تعمیر شود (قطعه ای یکبار مصرف است).
  • پایه فیوز فشنگی : قسمت ثابت فیوز است که مدار خارجی متصل می‎شود. این پایه معمولاً از جنس چینی است.
  • سیم حرارتی: سیمی از جنس آلیاژ قلع، سرب، مس یا نقره که وظیفه قطع جریان، هنگامی که از حد مجاز بیشتر شده را دارد و به دو سر فلزی فشنگ متصل شده است. این سیم در شدت جریان معینی (که بیشتر از جریان نامی فیوز است) ذوب شده، جرقه‎ای ایجاد می‎شود و نهایتاً جریان مدار قطع می‎شود. این سیم در محفظه‌ای (به نام پاترون فیوز) از جنس سرامیک، پودر چینی، ماسه یا خاک کوارتز قرار دارد که بلافاصله سیم داغ شده را خنک می‎کند تا باعث آتش‎سوزی نشود و دمای دستگاه پایین بیاید.
  • فشنگ یا پاترون فیوز: محفظه چینی یا شیشه‌ای که باعث خنک‎شدن سیم حرارتی بعد از جرقه و داغ شدن سیم می‎شود را پاترون فیوز می‎گویند.
  • ته فشنگ: برای متصل‎کردن انتهای فشنگ به پایه فیوز از ته فشنگ استفاده می‎شود. قطر انتهای فیوزهای فشنگی، بسته به شدت جریان مدار متفاوت است.
  • پوسته یا روکش : پوسته اطراف فیوز که نارساناست (از جنس ترموپلاست).
  • سیم اتصال به پولک: سیم نازکی که به پولک متصل می‎شود و هنگامی که فیوز عمل کند می‌افتد و پولک به داخل فیوز می‎اندازد.
  • پولک رنگی: روی هر فیوز فشنگی ، در انتهای مغزی و معمولاً پشت شیشه کلاهک، نوار رنگی وجود دارد که حداقل جریان غیرمجاز عبوری را نشان می‎دهد و با یک سیم به سر مغزی متصل شده است. هنگامی که فیوز عمل کند و بسوزد پولک به داخل فیوز می‎افتد. جریان متناسب با هر رنگ هم به شرح مقابل است:

جریان نامی فیوز (آمپر)

رنگ پولک

2

صورتی

4

قهوه ای

6

سبز

10

قرمز روشن

16

خاکستری

20

آبی

25

زرد روشن

35

سیاه

50

سفید

63

مسی روشن

80

نقره ای

100

قرمز تیره

125

زرد تیره

160

مسی

200

آبی تیره

عملکرد فیوز فشنگی هم به این صورت است: هنگامی که جریان با آمپراژ بیشتر از جریان نامی وارد فیوز شود، سیم حرارتی درون فیوز داغ شده، ذوب شده و گاهاً جرقه می‎زند و این ذوب‎شدن سیم، جریان مدار را قطع می‎کند. با توجه به ساختار و عملکرد فیوز فشنگی ، مغزی این وسیله یک قطعه یکبار مصرف است که با یکبار قطع کردن جریان باید تعویض شود. (بدون در نظر گرفتن میزان قیمت فیوز فشنگی )

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی کی داغ می‎کند؟

معمولاً فیوزها به یکی از دلایل زیر داغ می‎کنند:

  • جریان‌کشی در مدار: جریان‌کشی میانی در مدار یعنی پریز یا سرپیچی در مدار وجود دارد، که درست نصب و سیم‎کشی نشده است و جریان اضافی می‎کشد؛ اما چون جریان‎کشی کامل نیست فیوز جریان را قطع نمی‎کند.
  • دلیل دیگر جریان‌کشی در یک واحد می‎تواند اتصال موقت یک وسیله که جریان کشی دارد، مانند کولرگازی خراب، لباس‎شویی معیوب یا اتوی خراب باشد.
  • کاهش حساسیت فیوز به جریان اسمی خود
  • قطر نامناسب سیم‎های استفاده شده در مدار
  • وجود دستگاه‎های پر مصرف که جریان بیشتر از توان فیوز مصرف می‎کنند (این موضوع یکی از دلایل عمده از دست دادن حساسیت فیوز نسبت به جریان نامی خودش است)

تعمیر، تعویض و نصب فیوز فشنگی

اول از همه یک نکته!

پدران محترم جالب است بدانید که تعمیر فیوز فشنگی توسط مقررات بین المللی منع شده است! این یعنی هرگاه فیوز خانه شما خراب شد یا عمل کرد(در اثر افزایش جریان مدار را قطع کرد)، دیگر برای درست کردن آن اقدام نکنید و جسد آن متوفی را به سطل زباله انداخته و یک فیوز فشنگی جدید بخرید!

برویم سراغ تعویض و نصب فیوز قشنگی !

گفتیم فیوز فشنگی دارای یک ورودی و یک خروجی جریان است (که پدران با آن آشنایی دارند و نیاز به توضیح نیست، سیم را می‌گذاریم پیچ می‎کنیم دیگر!) و به طور سری در مسیر سیم فاز نصب می‎شوند. از طرفی هرگاه خراب باشد یا بسوزد پولک درون کلاهک به داخل فیوز می‎افتد و شما را به تعویض فشنگی فرا می‎خواند.

نحوه تعویض یا نصب مغزی:

اول از همه هنگام تعویض یک فیوز، که به برق متناوب متصل است، برق یا فیوز اصلی را قطع کنید. معمولاً وقتی فیوز عمل کند نیازی به تعویض کل آن نیست و با تعویض مغزی مشکل حل می‎شود. این کار هم ساده است: کلاهک را پادساعتگرد بچرخانید تا باز شود، مغزی را از پایه جدا کنید و مغزی جدید را قرار دهید و کلاهک را مجدداً ببندید. (در تعویض فیوز ، خصوصا فیوز فشنگی ۶۳ آمپر هم به این نکته کنید)

نکته برای خرید :

هنگام خرید فیوز فشنگی دقت کنید که دو نوع فیوز کندکار و تندکار وجود دارد؛ واضح است که فیوزهای فشنگی کندکار جریان را دیرتر از فیوزهای فشنگی تندکار قطع می‎کنند و کاربردشان در مدارهایی است که بار اضافی در مدت زمان کم (مثلاً هنگام روشن‎کردن موتور الکتریکی) نباید باعث قطع‌شدن مدار شود. فیوزهای تندکار (قطع سریع) با  F و فیوز های کندکار(تاخیر دار) با G نشان داده می‌شوند.

خب، آقایان دست به فیوز خانواده خسته نباشید. اگه تلاشتان کردید و نتوانستید کاری بکنید، هر زمان که بود می توانید با برقیار تماس بگیرید تا به کمک شما بشتابند.

و در پایان این نامه باید بگویم مراقب خودتان، خوبی‌هایتان و فیوزهایتان باشید. سبز و پیروز باشید، به امید دیدار!

برق یار

شما هم به دنبال یک تعمیرکار یا سرویس‌کار مطمئن می‌گردید؟ شما هم در محلِ زندگی خود از یک مغازه الکتریکی به دیگری سرگردان هستید؟ شما هم نیاز به متخصصین مورد اعتماد دارید؟ جای درستی آمدید. برق‌یار، استارتاپی در زمینه خدمات برقی در محل است. خدمات برقیار برای تمام کسانی است که در خانه یا شرکت خود مشکلاتی در زمینه تعمیر، سرویس و نصب هر وسیله برقی دارند.

ارتباط با ما

۸۸۹۱۴۱۹۵ – ۰۲۱

۴۲۸۱۰ – ۰۲۱

۰۹۱۲۰۷۲۴۴۰۱

info@barghyar.com

هفت تیر کوچه قابوسنامه خیابان زهره پلاک ۳۱


تمامی حقوق برای مجموعه برق یار محفوظ است. ۱۳۹۷